Veel gestelde vragen This is a new feature at this site. An interactive way to talk about the genealogies

Bookmark

Warfhuizen, Leens, Groningen



 


Notes: Warfhuizen (Gronings: Waarfhoezen) is een dorp in de gemeente De Marne in het noorden van de Nederlandse provincie Groningen. Het telt ongeveer 260 inwoners. Het ligt in de aloude landstreek de Marne, sinds 1990 ook de naam van de gemeente. Daarvoor behoorde Warfhuizen tot de gemeente Leens. Sinds 2003 heeft Warfhuizen internationaal bekendheid gekregen als rooms-katholieke bedevaartplaats.
Geschiedenis
Warfhuizen bestaat uit twee kernen op twee wierden die onderdeel vormen van de oude kwelderrug die van Warfhuizen via Zuurdijk en Ewer naar Panser liep. De wierden werden ergens in de middeleeuwen (voor 700) aangelegd aan weerszijden van een kreek die afwaterde op de monding van de Hunze en later werd vergraven tot het Warfhuisterloopdiep, die het Mensingeweersterloopdiep en de Kromme Raken verbindt met het Hunsingokanaal als oude trekvaart tussen Ulrum en Groningen. Op Werfhusen (van werf; "kunstmatige heuvel op de klei" en huizen; "huizen op de wierde"), de noordelijke en grootste, bevat de oude kerk (het huidige Mariaheiligdom en de kluis) en de eigenlijke dorpskern. De kleinere en zuidelijke heet Burum (van 'bûr'; "buurman", "landman"; "buurtgenoten") en ademt als buurtschap nog steeds de sfeer van vroeger tijden uit. In 1398 komt het dorp voor het eerst voor in de annalen. Op 26 maart 1584 (niet toevallig het feest van de patroonheilige van het dorp) werd het in brand gestoken door boze Friezen uit wraak voor het feit dat Verdugo van hieruit een strooptocht naar Friesland ondernam.
In de loop der eeuwen breidde het dorp zich uit langs de verbindingsweg tussen de twee wierden (nu de Baron van Asbeckweg, zie borgen) en langs het Warfhuisterloopdiep. Vanaf het midden van de 19e eeuw kwam langs het diep enige industriële ontwikkeling tot stand, waarvan de vlasfabriek aan de Vaart Oostzijde begin 20e eeuw de belangrijkste was. Deze werd in 1920 door de Coöperatieve Vereniging voor Vlasbewerking Hunsingo - Westerkwartier gekocht van de N.V. Appingedammer Vlasfabriek. In 1922 werd de fabriek echter al weer gesloten. Er bevindt zich nu een jachthaventje op de plek van de vroegere vlasfabriek. Warfhuizen was in de 19e en begin 20e eeuw een bloeiend dorp met meerdere winkels en kroegen. Begin 20e eeuw trad met de landbouwmechanisatie en de trek naar de stad echter ook de leegloop van het dorp in, dat zijn bedrijvigheid verloor en in de 20e eeuw gestaag daalde van ongeveer 500 naar 200 inwoners. De klap over het diep werd in 1968 vervangen door een vaste brug.
Kerk, kluis en bedevaart
Dorpskerk
In de 13e eeuw werd de romanogotische kerk, gewijd aan de heilige Liudger, gebouwd op de noordelijke wierde. Waarschijnlijk verving hij een nog oudere kerk. Hij ging na de reductie over in protestantse handen. In 1798 werd de huidige toren gebouwd, waarin later de 13e-eeuwse luidklok van de in 1829 afgebroken vrijstaande toren van de Sint-Nicolaaskerk van Oldenzijl werd gehangen, een van de oudste klokken van Nederland. Deze was door de Warfhuister houtkoper Berend Haayes Harkema in Oldenzijl gekocht nadat de klok van Warfhuizen bij het luiden was gescheurd. De Sint-Liudgerkerk zelf raakte begin 19e eeuw echter bouwvallig en werd - ook vanwege ruimtegebrek - gesloopt om in 1858 plaats te maken voor een nieuw neoclassicistisch kerkgebouw van vijf traveeën diep met driezijdige sluiting. De 17e-eeuwse herenbanken en een offerblok kregen een plaats in de nieuwe kerk. Volgens verschillende bronnen werd in 1855 het 18e-eeuwse orgel uit de toenmalige Remonstrantse kerk van Groningen naar Warfhuizen gebracht, maar dit moet op een misverstand berusten, want in dat jaar was er nog geen Remonstrantse kerk in de stad. Het huidige orgel werd in ieder geval in 1910 door Jan Doornbos omgebouwd (of geheel nieuw gebouwd uit oud materiaal, dat is niet helemaal duidelijk.) Het resultaat is een tweeklaviers orgel van oude registers en windladen, grotendeels uit de 17e en 18e eeuw. Rondom de kerk ligt een oude begraafplaats die tot ongeveer 1840 in gebruik is geweest. Bij de kerk hoorde een in de tweede helft van de 19e eeuw gebouwde pastorie, die is gelegen op een omgracht terrein met houten bruggetje aan de noordelijke rand van het dorp.
Secularisatie en verval
In de jaren zestig en zeventig werd te midden van de oprukkende secularisatie en een krimpende dorpsbevolking het kerkje opgeknapt, waarbij de pijpen van het orgel en de preekstoel wit werden geschilderd. De preekstoel werd ontdaan van trap en klankbord. Begin jaren zeventig werd de kerk echter alsnog gesloten. Nadat de kerkenraad weigerde om geld toe te leggen op het gebouw als voorwaarde voor overname door Stichting Oude Groninger Kerken, werd het voor het symbolische bedrag van een gulden verkocht aan een speculant die het gebouw wilde ombouwen tot een draaiorgelhal en poffertjeskraam. Omwonenden wisten dit te voorkomen, maar niet dat het gebouw in verval raakte.
Kluizenarij
Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin
In 2001 kreeg de kerk zijn religieuze functie terug, toen katholieken hem (terug)kochten om hem om te bouwen tot kluiskapel. Zij lieten hem restaureren en opknappen en gaven het interieur een uitbundige, grotendeels (neo-)barokke inrichting. In de travee tegen de toren werd een eenvoudige kluizenaarswoning gerealiseerd. In datzelfde jaar werd de kluis betrokken door broeder Hugo, heremiet, en werd het gebouw kluizenarij Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin gedoopt. Wel behield de kapel zelf officieel de heilige Liudger als patroon. Een gedeelte van het terrein rondom de kerk mag niet betreden worden, omdat het valt onder het clausuur, het afgesloten gebied dat de afzondering van de kluizenaar moet waarborgen.
Warfhuizen als bedevaartplaats
Nuvola single chevron right.svg Voor het hoofdartikel over dit onderwerp, zie Bedroefde Moeder van Warfhuizen
In 2003 werd in de kapel een beeld van Maria als moeder van smarten opgesteld dat, schijnbaar zonder enige aanleiding, een bedevaart op gang bracht. Dit genadebeeld, officieel Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin, is sindsdien beter bekend onder de naam Onze Lieve Vrouwe van Warfhuizen. Als gevolg daarvan is het dorp sinds 2003 een druk bezocht Mariabedevaartsoord in het bisdom Groningen-Leeuwarden, dat bezocht wordt door pelgrims uit heel Nederland (waaronder veel uit het zuiden van het land,) Noord-Duitsland, België en incidenteel zelfs van nog verder weg. Warfhuizen is ook bekend vanwege de processies die er tijdens het bedevaartseizoen (van 1 mei tot 15 september) naartoe trekken, de enige in de provincie.

OpenStreetMap

City/Town : Latitude: 53.3412142092159, Longitude: 6.4251673221588135


Media

Documents
Een oude kaart van Leens
Een oude kaart van Leens

Birth

Matches 1 to 50 of 95

1 2 Next»

   Last Name, Given Name(s)    Birth    Person ID 
1 Barkema, Martje Berents  1789Warfhuizen, Leens, Groningen I342298
2 Beukema, Annegien  5 May 1822Warfhuizen, Leens, Groningen I791676
3 Beukema, Ludvicuso  21 Oct 1812Warfhuizen, Leens, Groningen I791675
4 Beukema, Vrouwke  17 Oct 1815Warfhuizen, Leens, Groningen I108372
5 Beukema, Zwaantje  5 Aug 1825Warfhuizen, Leens, Groningen I791677
6 Bijlk, Heere  27 Sep 1894Warfhuizen, Leens, Groningen I229637
7 Bijlk, Jantje  9 May 1851Warfhuizen, Leens, Groningen I285577
8 Bijlk, Lubbert  10 Dec 1900Warfhuizen, Leens, Groningen I285591
9 Boer, Harmannus Jan  03 Sep 1869Warfhuizen, Leens, Groningen I501288
10 Boer, Jurrien  30 Apr 1833Warfhuizen, Leens, Groningen I501289
11 Boerema, Johannes  25 Feb 1884Warfhuizen, Leens, Groningen I70743
12 Bonninga, Aaltje  13 Apr 1848Warfhuizen, Leens, Groningen I427285
13 Bonninga, Albert Roelof  02 Sep 1821Warfhuizen, Leens, Groningen I427353
14 Bonninga, Anje  02 Feb 1855Warfhuizen, Leens, Groningen I427340
15 Bonninga, Annechien Jacobs  Abt 1807Warfhuizen, Leens, Groningen I427317
16 Bonninga, Arend Jacobs  01 May 1814Warfhuizen, Leens, Groningen I427361
17 Bonninga, Arent Jacobs  Abt 1804Warfhuizen, Leens, Groningen I427306
18 Bonninga, Ebeltje  21 Apr 1838Warfhuizen, Leens, Groningen I427354
19 Bonninga, Eltje Jacobs  27 Feb 1823Warfhuizen, Leens, Groningen I427316
20 Bonninga, Jacob Arends  1772Warfhuizen, Leens, Groningen I427385
21 Bonninga, Jannes  04 Jun 1849Warfhuizen, Leens, Groningen I427286
22 Bonninga, Jannes Jacobs  31 Mar 1811Warfhuizen, Leens, Groningen I427303
23 Bonninga, Luitje Jacobs  Abt 1801Warfhuizen, Leens, Groningen I427309
24 Bonninga, Rinske Jacobs  Abt 1799Warfhuizen, Leens, Groningen I427383
25 Bonninga, Roelf  03 Nov 1852Warfhuizen, Leens, Groningen I427338
26 Bonninga, Zwaantje Jacobs  27 Feb 1823Warfhuizen, Leens, Groningen I427352
27 Borgers, Derkje  02 Mar 1868Warfhuizen, Leens, Groningen I774014
28 Borgers, Grietje  15 Aug 1869Warfhuizen, Leens, Groningen I332260
29 Borgers, Jan  5 Apr 1839Warfhuizen, Leens, Groningen I332262
30 Borgman, Aaltje Jannes  1728Warfhuizen, Leens, Groningen I188820
31 Buchli, Kornelia  29 Oct 1858Warfhuizen, Leens, Groningen I262365
32 Buikema, Grietje  18 Jan 1841Warfhuizen, Leens, Groningen I228944
33 Cleverenga, Freerk  10 Aug 1848Warfhuizen, Leens, Groningen I793006
34 Davids, Anje  19 Nov 1889Warfhuizen, Leens, Groningen I228774
35 Diephuis, Sara  15 Oct 1857Warfhuizen, Leens, Groningen I641662
36 van Dijk, Eilke  2 Sep 1877Warfhuizen, Leens, Groningen I249460
37 van Dijk, Luitje Klaassens  1796Warfhuizen, Leens, Groningen I493473
38 Drool, Abel Jans  11 Oct 1810Warfhuizen, Leens, Groningen I259974
39 Drool, Anna  21 Jan 1840Warfhuizen, Leens, Groningen I259973
40 Ebels, Berent Jans  1778Warfhuizen, Leens, Groningen I380207
41 Ebels, Derck Jans  1771Warfhuizen, Leens, Groningen I380212
42 Ebels, Hilje Jochums  1756Warfhuizen, Leens, Groningen I380106
43 Ebels, Hindrick Jans  1774Warfhuizen, Leens, Groningen I380216
44 Ebels, Jan Jans  1795Warfhuizen, Leens, Groningen I108430
45 Ebels, Jan Jogchums  1743Warfhuizen, Leens, Groningen I108431
46 Ebels, Jocchum Jans  1767Warfhuizen, Leens, Groningen I380211
47 Ebels, Johannis Jans  1780Warfhuizen, Leens, Groningen I380208
48 Ebels, Jurrien  29 Sep 1830Warfhuizen, Leens, Groningen I108435
49 Ebels, Martjen Jans  1776Warfhuizen, Leens, Groningen I380217
50 Ebels, Pieter Jans  1769Warfhuizen, Leens, Groningen I380206

1 2 Next»



Christened

Matches 1 to 17 of 17

   Last Name, Given Name(s)    Christened    Person ID 
1 Ebels, Berent Jans  12 Apr 1778Warfhuizen, Leens, Groningen I380207
2 Ebels, Derck Jans  12 May 1771Warfhuizen, Leens, Groningen I380212
3 Ebels, Hilje Jochums  19 Dec 1756Warfhuizen, Leens, Groningen I380106
4 Ebels, Hindrick Jans  28 Aug 1774Warfhuizen, Leens, Groningen I380216
5 Ebels, Jan Jans  01 Feb 1795Warfhuizen, Leens, Groningen I108430
6 Ebels, Jan Jogchums  03 Jun 1743Warfhuizen, Leens, Groningen I108431
7 Ebels, Jocchum Jans  09 Aug 1767Warfhuizen, Leens, Groningen I380211
8 Ebels, Johannis Jans  30 Apr 1780Warfhuizen, Leens, Groningen I380208
9 Ebels, Martjen Jans  28 Apr 1776Warfhuizen, Leens, Groningen I380217
10 Ebels, Pieter Jans  08 Jan 1769Warfhuizen, Leens, Groningen I380206
11 Jacobs, Annechien  19 Apr 1744Warfhuizen, Leens, Groningen I188817
12 Jochums, Derck  14 Feb 1751Warfhuizen, Leens, Groningen I380116
13 Jochums, Gerrijt  28 Apr 1771Warfhuizen, Leens, Groningen I380113
14 Jochums, Hindrickjen  19 Feb 1747Warfhuizen, Leens, Groningen I380022
15 Lammerts, Jurrien Lammerts  21 Aug 1781Warfhuizen, Leens, Groningen I35950
16 Torringa, Albertje Luitjens  26 Jan 1783Warfhuizen, Leens, Groningen I108374
17 Torringa, Zwaantje Luitjes  14 May 1775Warfhuizen, Leens, Groningen I253746

Died

Matches 1 to 44 of 44

   Last Name, Given Name(s)    Died    Person ID 
1 Beukema, Annegien  6 Aug 1849Warfhuizen, Leens, Groningen I791676
2 Beukema, Ludvicuso  3 Jul 1817Warfhuizen, Leens, Groningen I791675
3 Beukema, Menne Rijpkes  14 Sep 1825Warfhuizen, Leens, Groningen I196932
4 Beukema, Vrouwke  15 Oct 1856Warfhuizen, Leens, Groningen I108372
5 Bonninga, Aaltje  09 Jun 1848Warfhuizen, Leens, Groningen I427285
6 Bonninga, Annechien Jacobs  6 Aug 1875Warfhuizen, Leens, Groningen I427317
7 Bonninga, Arent Jacobs  13 Jul 1812Warfhuizen, Leens, Groningen I427306
8 Bonninga, Ebeltje  31 Aug 1839Warfhuizen, Leens, Groningen I427354
9 Bonninga, Eltje Jacobs  16 Mar 1823Warfhuizen, Leens, Groningen I427316
10 Bonninga, Jacob Arends  23 Dec 1842Warfhuizen, Leens, Groningen I427385
11 Bonninga, Jannes Jacobs  19 Sep 1870Warfhuizen, Leens, Groningen I427303
12 Bonninga, Roelf  13 Feb 1886Warfhuizen, Leens, Groningen I427338
13 Bonninga, Zwaantje Jacobs  12 Mar 1823Warfhuizen, Leens, Groningen I427352
14 Dercks, Grietje  13 May 1780Warfhuizen, Leens, Groningen I380016
15 van Duinen, Hilje Freerks  06 Mar 1826Warfhuizen, Leens, Groningen I35194
16 Ebels, Berent Jans  09 Jul 1822Warfhuizen, Leens, Groningen I380207
17 Ebels, Jan Jans  22 Jun 1847Warfhuizen, Leens, Groningen I108430
18 Ebels, Jurrien  06 May 1841Warfhuizen, Leens, Groningen I108435
19 Fransen, Klaas Klaasen  17 Feb 1826Warfhuizen, Leens, Groningen I774952
20 Homan, Elizabeth Geerts  11 Jun 1866Warfhuizen, Leens, Groningen I731102
21 Huisman, Martje  19 Jul 1909Warfhuizen, Leens, Groningen I769680
22 Hulst, Mietje  18 Feb 1929Warfhuizen, Leens, Groningen I791107
23 Jacobs, Annechien  05 Apr 1786Warfhuizen, Leens, Groningen I188817
24 Jakobs, Geertruid  01 Jan 1827Warfhuizen, Leens, Groningen I380213
25 van Julsingha, Tunna Alida  05 Mar 1910Warfhuizen, Leens, Groningen I324915
26 Klaver, Trijntje Jacobs  15 May 1848Warfhuizen, Leens, Groningen I35914
27 Kuipers, Aaltje Jans  25 Aug 1848Warfhuizen, Leens, Groningen I108433
28 Lammerts, Catharina Johanna  30 Sep 1860Warfhuizen, Leens, Groningen I767847
29 Lammerts, Freerks Jurriens  Sep 1827Warfhuizen, Leens, Groningen I35941
30 Lammerts, Johannes  18 Jul 1866Warfhuizen, Leens, Groningen I731101
31 Lammerts, Jurrien  21 Feb 1853Warfhuizen, Leens, Groningen I767848
32 Lammerts, Jurrien Lammerts  04 Oct 1855Warfhuizen, Leens, Groningen I35950
33 Lammerts, Lambertus Jurriens  22 Jul 1866Warfhuizen, Leens, Groningen I35953
34 Lammerts, NN  09 Mar 1819Warfhuizen, Leens, Groningen I767844
35 Musch, Frouwke Everts  17 Jun 1826Warfhuizen, Leens, Groningen I196933
36 Pieters, Etjen  08 Oct 1784Warfhuizen, Leens, Groningen I380205
37 Rohberg, Gerhardus Hendrik  25 Nov 1824Warfhuizen, Leens, Groningen I107756
38 Rohberg, Johannes Jakobus  09 May 1825Warfhuizen, Leens, Groningen I787440
39 Ruhberg, Wilhelmus Regardus  29 May 1821Warfhuizen, Leens, Groningen I787441
40 Stulp, Sjouktje  28 Sep 1920Warfhuizen, Leens, Groningen I228916
41 Torrenga, Aaltje Luitjens  01 Aug 1845Warfhuizen, Leens, Groningen I427384
42 Torringa, Roelf Luitjens  29 Oct 1816Warfhuizen, Leens, Groningen I253745
43 Torringa, Zwaantje Luitjes  29 May 1828Warfhuizen, Leens, Groningen I253746
44 de Vries, Geert Graafman  20 May 1908Warfhuizen, Leens, Groningen I769933

Buried

Matches 1 to 1 of 1

   Last Name, Given Name(s)    Buried    Person ID 
1 Torringa, Albertje Luitjens  Warfhuizen, Leens, Groningen I108374

Married

Matches 1 to 3 of 3

   Family    Married    Family ID 
1 Ebels / Pieters  09 Nov 1766Warfhuizen, Leens, Groningen F148887
2 Fransen / Jans  29 May 1774Warfhuizen, Leens, Groningen F292083
3 Stiekema / Scholtens  23 Feb 1802Warfhuizen, Leens, Groningen F292103

Calendar

 


This site powered by The Next Generation of Genealogy Sitebuilding ©, written by Darrin Lythgoe 2001-2021.