Histories

» Show All     «Prev «1 ... 568 569 570 571 572 573 Next»

Xantippe



Reportage: Ladies only bij Xantippe

Tekst: Cindy Cloin

Ietwat beduusd werpt de chauffeur een blik in zijn achteruitkijkspiegel. Zet vijftig vrouwen samen in een bus en er zijn er minstens 48 die praten, kwebbelen of kletsen, is zijn conclusie.
"Kind, wat heb je een enige speld op..." "Hoe was je vakantie?" "Waar was je ook alweer geweest?" "Ben je nog gaan bridgen?" "Gaan jullie nog weg deze zomer?" "Mooie sjaal heb je om, zeg." Stipt om tien uur zitten ruim honderd vrouwen en drie mannen (twee buschauffeurs en de fotograaf van Vox) klaar om af te reizen naar Den Bosch. Niks rust in de bus en ondertussen nog een beetje wakker worden. De leden van Xantippe hebben elkaar veelal een tijd niet gezien en dat wordt dus uitgebreid bijkletsen.
Xantippe is een vereniging met uitsluitend vrouwelijke leden. Niet zomaar elke vrouw kan lid worden: de vereniging werd in 1969 opgericht voor 'vrouwen van leden van de wetenschappelijke, administratieve en technische staven van de Katholieke Universiteit Nijmegen'. "Onze mannen hadden meer dan fulltime werk, terwijl wij vrouwen niet of nauwelijks buiten de deur werkten en thuis zaten om voor de kinderen te zorgen", vertelt Joos Boon, de huidige voorzitter van Xantippe. "Ongeveer vijftig vrouwen van wetenschappelijk medewerkers van de universiteit zijn toen opgetrommeld om samen wat te organiseren. Het was de tijd dat vrouwen langzamerhand uit de coulissen tevoorschijn kwamen en hun eigen netwerk wilden opbouwen."

Nieuwbouwwijk
Veel vrouwen die lid zijn van Xantippe hebben zelf gestudeerd en waren vol ambitie. "Maar vroeger had je geen keus. Ik was ergotherapeut, maar mocht na mijn huwelijk niet blijven werken. Zodra je ging trouwen kreeg je automatisch je ontslagbrief toegestuurd. Vreselijk eigenlijk, maar het was niet anders", vertelt bestuurslid Maria Berger. "Ik ben met mijn man naar Nijmegen verhuisd, omdat hij daar een baan kreeg. Daar zit je dan, in de nieuwbouwwijk Neerbosch Oost, thuis met je kinderen."
En dus was een vereniging waar je andere vrouwen kon leren kennen die in dezelfde situatie zaten "een gouden vondst". Het universiteitsbestuur vond het belangrijk dat de vrouwen van de medewerkers het initiatief namen om een eigen netwerk op te zetten en gaf daarom een startsubsidie voor Xantippe. "Je kunt het je nu bijna niet meer voorstellen, maar toen werd geredeneerd dat wanneer het goed gaat met de vrouw het thuis ook goed zal gaan. En als het thuis goed gaat, doet de man het nu eenmaal beter op zijn werk", vertelt Angélique Wegman, al jarenlang lid en bestuurslid van 1978 tot 1983.
Niet iedereen wilde lid worden van Xantippe. Berger: "Je kon je aansluiten bij deze vereniging, maar dat was dan wel uit naam van de functie die je man had bij de universiteit. Als het even kon, wilde je natuurlijk liever iets wat je aan jezelf te danken had." Maar toch besloten veel jonge vrouwen zich aan te sluiten bij de vereniging, het ledental steeg al gauw tot boven de tweehonderd. Veel van hen zijn vandaag de dag nog altijd lid.

Quiltclub
De cursussen zijn in de loop van de jaren meegegroeid met de leden. In het begin konden de vrouwen meedoen met de timmerclub om eigen meubels te maken, de stoffeercursus om de zelfgemaakte stoelen vervolgens ook zelf te kunnen stofferen, een cursus financiële emancipatie en een cursus 'wat te doen bij pech onderweg'. Inmiddels zijn deze cursussen vervangen door bijvoorbeeld de bridgeclub, een keramiekcursus, taalcursussen en de quiltclub. "In die begintijd was het leuker, toen namen we sherry en wijn mee de bus in tijdens een uitstapje", roepen "de dames uit Malden" lachend vanaf de achterbank van de bus. "Nu zie je bijna alleen nog maar grijze kapsels."
De cursussen vormen een belangrijk onderdeel van het verenigingsleven. Wie bij de boekenclub gaat, zal vooral andere vrouwen leren kennen die bij diezelfde boekenclub zitten. Daarnaast worden er een paar keer per jaar activiteiten georganiseerd voor alle leden, zoals een aantal lezingen, een kerstbuffet, nieuwjaarsborrel en enkele uitstapjes.

Bossche Bol
"Ladies, zullen we gaan?" roept Fientje Kramer, terwijl ze een grote oranje paraplu ferm de lucht insteekt. Na het kopje koffie mét Bossche Bol in het Engelse restaurant Pilkington's worden nog snel even de lippen gestift en de sjaaltjes opnieuw omgeknoopt. Klaar voor de rondleiding in het Noordbrabants Museum.
Behalve oude werken van tal van Brabantse kunstenaars hangt er ook een aantal moderne schilderijen, waaronder bloemen van Martin van Vreden. Aandachtig luisteren de vrouwen naar de gids die hen rondleidt. Even is het stil. "Hij gebruikte bijenwas door de olieverf. Daardoor zie je niet alleen een bloem, je voelt hem bijna", vertelt de gids van het museum. "Prachtig", fluisteren de dames van Xantippe tegen elkaar. "Wat een geweldige kunst. En erotisch ook."
Dan is het tijd voor de broodjeslunch in de voormalige neogotische St.-Josephkerk (1859), die is omgebouwd tot restaurant de Orangerie. Want een ding is duidelijk: een excursie met Xantippe bestaat vooral uit koffie drinken en lunchen, borrelen en dineren. En de woordenstroom droogt nooit op. Geen heftige politieke discussies of wetenschappelijke betogen. Welnee, lekker praten over de rust die het quilten met zich meebrengt, over of het nu mooi is of lelijk: die moderne kunst in zo'n oude kerk, over het lustrumboek dat vandaag wordt uitgereikt en dat door een groot aantal leden zelf is geschreven.

Geheimzinnig netwerk
"Schitterend, zo'n vrouwelijk en daarmee voor mannen toch wat geheimzinnig netwerk", zegt collegevoorzitter Roelof de Wijkerslooth in het jubileumboekje. Eindredacteur Çoriet van Overbeek is er apetrots op. "Het is een mooi overzicht van wat er de afgelopen 35 jaar is gebeurd binnen de vereniging. Ik ben zelf nog niet zo lang lid en eerst dacht ik dat het een beetje een tuttenclub zou zijn, maar het zijn stuk voor stuk leuke vrouwen die veel verschillende interesses hebben."
Mochten vroeger alleen de echtgenotes van mannen die aan de universiteit werkten lid worden van Xantippe, inmiddels is dat veranderd in partners (dus samenwonen mag ook) en vrouwen die zelf een baan hebben aan de Nijmeegse universiteit. De vereniging heeft momenteel ruim 250 leden, en dat aantal is al jaren nagenoeg constant. "Je ziet dat de functie wat is veranderd. Steeds vaker blijkt Xantippe een belangrijk netwerk te zijn voor weduwen van wie de man aan de universiteit heeft gewerkt", zegt Wegman. "Op deze manier blijven zij hun contacten onderhouden en blijven ze bekend met de wereld waar ze jarenlang deel van uit hebben gemaakt."
Louise San Giorgi-Russel is 85 jaar en daarmee het oudste actieve lid van Xantippe. "Maar ik voel me zo jong als de rest van de leden, hoor. Ik wil werkelijk niks missen van wat er gebeurt. Ik zit nog bij allerlei clubs, zoals bijvoorbeeld de museumclub: met een groep vrouwen gaan we elke maand naar het museum. Het is moeilijk om me te beperken, want het is allemaal zo leuk om te doen. Bij het tegenwoordig vaak haastige bestaan, is het een verademing rustpunten te weten bij vriendinnen die eveneens meer reliëf willen geven aan hun leven, met kunst als onderwerp. Samen genieten geeft meer vreugde, lokt discussie uit, en verrijkt daarmee het inzicht."
De leden zijn dolenthousiast, maar het wordt steeds lastiger om jonge vrouwen aan te trekken. Leden jonger dan 45 jaar zijn er amper bij Xantippe. Wegman: "Vrouwen hebben tegenwoordig zelf een carrière of onderhouden op een andere manier hun contacten. We zijn heel actief en bewust bezig om jonge leden te werven, maar het is lastig. Onze dochters vinden het leuk wat wij doen, maar zouden zelf waarschijnlijk nooit bij zo'n vereniging gaan."

Wie was Xantippe?
Volgens de Van Dale staat Xantippe voor een boze vrouw, een kijfachtig wijf of helleveeg. Maar dat is slechts een deel van de betekenis, aldus de Xantippes zelf. "Xantippe was de vrouw van Sokrates en stond voor de harde realiteit dat zij in haar eentje het gezin draaiende moest houden terwijl haar man de populaire filosoof uithing en als een soort 'antieke bohémien' bijna nooit thuis was. Hij vertikte het om de kost te verdienen met uitoefening van een beroep of om ergens een financiële vergoeding voor te vragen. Als vrouw moet je dan juist een zeer bijzondere persoonlijkheid zijn met een sterk karakter.

Linked toLouise Eugenie Russel

» Show All     «Prev «1 ... 568 569 570 571 572 573 Next»




Home Page |  What's New |  Most Wanted |  Surnames |  Photos |  Histories |  Documents |  Cemeteries |  Places |  Dates |  Reports |  Sources