Andries Gratama

Andries Gratama

Male 1800 -    Has 4 ancestors and 7 descendants in this family tree.

Personal Information    |    Notes    |    All

  • Name Andries Gratama 
    Relationshipwith Francis Fox
    Born 10 Aug 1800  Harlingen, Fr, NL Find all individuals with events at this location 
    Gender Male 
    Person ID I737468  Geneagraphie
    Last Modified 11 Oct 2018 

    Father Tjepke Tjepkes Gratama,   b. 1764,   d. 1844  (Age 80 years) 
    Mother Elisabeth Andries Wybenga,   b. 1760,   d. 1818  (Age 58 years) 
    Married 1793 
    Siblings 3 siblings 
    Family ID F321703  Group Sheet  |  Family Chart

    Family Helena Pieters Andreae,   b. 1801 
    Children 
    +1. Tjepke Gratama,   b. 1838
     2. Pieter Andries Gratama,   b. 1842
    +3. Gajus Gratama,   b. 1844
    Last Modified 11 Oct 2018 
    Family ID F321696  Group Sheet  |  Family Chart

  • Notes 
    • De firma Gebroeders Gratama, kassier alhier, heeft zich verplicht gezien hare betalingen te staken. Het kantoor was vanaf hedenmorgen gesloten’.
      Twee regeltjes in de Leeuwarder Courant van 12 april 1904
      die een schokgolf veroorzaakten. Het bankroet van de bank van de gebroeders Gratama! De broers zelf waren in het holst van de nacht in geblindeerde koetsen de stad uitgevlucht.
      Kassier en negociant in effecten P. van Wicheren deelt in augustus 1833 per advertentie in de Leeuwarder Courant mee dat hij ‘uit hoofde van vergevorderden leeftijd zijn kassiers Kantoor met alle deszelfs verrigtingen (...) zal overdragen aan den Heer A. Gratama, ter dezer Stede’.
      De uit Harlingen afkomstige Andries Gratama verhuist het
      kantoor in 1835 naar de Tweebaksmarkt. Het bedrijf groeit gestaag en op 1 juli 1867 draagt Gratama de bank over aan zijn zoons Tjepke (1838) en Gajus (1844). Hoewel de bank van de Gratama’s nooit een echt grote omvang bereikt, krijgt het bedrijf wel een goeie naam: betrouwbaar en solide. Die soliditeit wordt in Friesland zelfs een gezegde ‘Zo solide als Gratama!’
      De beide broers nemen in allerlei functies deel aan het
      maatschappelijk leven in de stad. Gajus Gratama wordt in 1897 voorzitter van het bestuur van de Kamer van Koophandel; toch wel een onderstreping van de betrouwbaarheid! Het blijkt allemaal maar schijn. De bank maakt al sinds 1887 geen winst meer. In 1893 is het tekort al 400.000 gulden en dat loopt in de volgende jaren alleen maar op. Begin 1904 is de situatie onhoudbaar geworden. De Gratama’s proberen in stilte met vermogende en invloedrijke vrienden nog een reddingsactie op te zetten, maar dat mislukt. De tekorten, inmiddels ruim 2 miljoen, zijn te groot.
      Dan komt de rampzalige 12e april 1904. De krant spreekt over een catastrophe. Er zijn rumoerige oploopjes voor het kantoor van de bank aan de Tweebaksmarkt. Op andere banken ontstaat een run, ongeruste klanten nemen massaal hun geld op. Enkele banken kunnen slechts met moeite aan de vraag naar geld voldoen. In Sneek raakt kassier G.J. ten Cate volledig in paniek. Bang om niet aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen, pleegt hij zelfmoord.
      De Leeuwarder agent van de Nederlandsche Bank noemt in zijn
      verslag over de gang van zaken rond Gratama’s bank ‘roekelooze speculaties’ en ‘groote, niet behoorlijk gedekte credieten’ als oorzaak van de val van de bank. Die speculaties betroffen onder meer ‘spoortjes’, beleggingen in Amerikaanse spoorwegmaatschappijen. Als het faillissement wordt afgewikkeld kan aan de schuldeisers van de bank ongeveer dertig procent van hun vorderingen worden
      uitgekeerd. Degenen die van de beide failliete broers persoonlijk iets te vorderen hadden, waren slechter af. De uitkering uit de failliete boedel van Tjepke en Gajus blijft steken op een magere vijf procent


Home Page |  What's New |  Most Wanted |  Surnames |  Photos |  Histories |  Documents |  Cemeteries |  Places |  Dates |  Reports |  Sources